Susū mai, uo pele i luga o le initaneti, i le blog o le soifua maloloina o meaʻai. Seʻi o tatou agai saʻo atu i le autū o le suʻesuʻeina o le appendicitis e faʻaaoga ai le CT scans (computed tomography) o se metotia faʻaopoopo e tali ai fesili: E te maua i le tiga o lou manava? E te popole neʻi o le appendicitis? I lenei tusiga atoa, o le a tatou suʻesuʻeina ai le lalolagi o suʻega o le appendicitis.
Ia iloa mea uma e te manaʻomia e iloa e uiga i lenei suega taua mo le faʻamaʻi. Mai le malamalama i faʻailoga o le appendicitis i le suʻesuʻeina o aogā ma lamatiaga —na tusia e tagata, mo tagata — e fesoʻotaʻi ma le suega, ua matou saunia mo oe mo lou filemu o le mafaufau.
O le taimi sili lea ona lelei e inu ai se ipu sukalati uliuli e leai ni fa'aopoopoga fa'apitoa fa'atasi ai ma le tu'ufa'atasiga matagofie o le tofo suamalie o cranberries; ua o'o i le taimi e fa'aoga atoatoa ai lona aafiaga fa'ateleina o le fa'aosofiaina o neura.
O lenei mea e ausia ai se tulaga maualuga o le mafaufau loloto mo le mitiia o faʻamatalaga fou mo le atinaʻeina o le tagata lava ia; o le a fuafua ai se uiga faʻatino e uiga i le iloiloga o le tagata lava ia ma le faia o vailaʻau faʻafomaʻi e faʻatuai ai le fesoasoani faafomaʻi i le lotoifale poʻo le taulaga.
O lea ia nofonofo filemu, malolo, ma sauniuni e malamalama atili i le auala e mafai ai e se suega o le appendicitis, e pei o le computed tomography (CT) scan , ona fesoasoani e suʻesuʻe ai lenei tulaga ogaoga.
Appendicitis i luga o le CT scan
O le appendicitis o se faʻamaʻi masani e faigata ona iloa, aemaise lava i fafine, ona o le iai o totoga fanautama e lata ane. O le mea lea, e faia ai suʻesuʻega ata e faʻaaoga ai le computed tomography scans, lea e faʻaalia ai ata numera manino o le nofoaga ma le tulaga faafomaʻi o le appendicitis.
Ua faʻateleina le faia o suʻesuʻega e faʻaaoga ai le computed tomography scans ona o le lautele o le faʻaaogaina o lenei ituaiga metotia o le faia o ata, faʻapea foʻi ma le iloa o le ogaoga o le appendicitis e leʻi togafitia i le taimi.
E masani ona mafua mai i le poloka o le vermiform appendix ona o se faʻamaʻi poʻo se ituaiga o poloka. O faʻailoga e masani ona aofia ai le tiga o le manava ma le tiga, niniva ma le puaʻi, leai se manaʻo e 'ai, ma le fiva, sosoo ai ma le leai o se malosi lautele.
Afai e le togafitia vave, e mafai ona tula'i mai ni fa'alavelave matuia, e pei o ni abscesses mai le pu o le vermiform appendix, e mafua ai le peritonitis mata'utia - o se mumū o le manava - ma o'o atu ai i le sepsis mata'utia , lea e mafai ona i ai ni a'afiaga matuia i le soifua maloloina.
O le iloaina o nei mea moni e uiga i le appendicitis, o le computed tomography e mafai ai ona vave iloa ma togafitia, lea e mafai ona faʻaitiitia ai le lamatiaga o nei faʻalavelave matuia.
O le isi mea, o le a matou taliina ni fesili e masani ona fesiligia e gasegase ma o latou aiga i fomaʻi i feutagaiga poʻo potu faʻafuaseʻi o falemaʻi poʻo falemaʻi soifua maloloina e ala i le faiga faʻalesoifua maloloina a le malo poʻo le tumaoti:
O le ā le apendisitis fa'afuase'i?
O le iloaina o faailoga o le appendicitis e taua tele i le iloa o le tulaga ma le sailia o se fesoasoani faafoma'i talafeagai. E masani lava, o le faailoga e sili ona taatele o le tiga o le manava, lea e amata lata ane i le pute ma agai atu i le itu taumatau pito i lalo o le manava.
E mafai ona ma'ai pe leai foi lenei tiga ma e faateteleina pe a gaoioi, e pei o le savali pe tale. O isi faailoga o le appendicitis e aofia ai le leai o se fia 'ai, niniva ma le pua'i, fiva, ma le fulafula o le manava.

E tāua le mātauina e lē o tagata uma e aʻafia i nei faʻailoga uma, ma e eseese le ogaoga mai lea tagata i lea tagata. O le sailia o se fesoasoani faafomaʻi e matuā tāua tele mo se suʻesuʻega saʻo o le appendicitis.
Ina ia faʻamaonia le maʻi ua masalomia, atonu e manaʻomia se suʻesuʻega faaletino, suega toto, poʻo se suʻesuʻega ata.
O a ni fa'ailoga o le fa'ama'i o le appendicitis fa'afuase'i?
O le acute appendicitis o se tulaga masani e mafai ona iloa i le CT scan. E mafai ona eseese fa'ailoga o le acute appendicitis mai lea tagata i lea tagata, ae o fa'ailoga autū o le tiga o le manava, niniva, pua'i, ma le leai o se mana'o e 'ai.
E masani ona amata le tiga o le manava e lata ane i le pute ona sosoo ai lea ma le alu ifo o ni nai itula i le itu taumatau pito i lalo o le manava, e ui o nisi taimi e mafai ona aliali mai i se isi vaega o le manava, e fuafua i le tulaga o le pito o le appendiceal (preilial poʻo le postilial, pelvic, subcecal ma retrocecal).
O nisi taimi, e o faatasi le acute appendicitis ma le fiva ma le malulu ona o le mumū ma le pipisi, faatasi ai ma le faateleina o le manaʻo e mimi. E mafua lea ona o le tulaga o le pelvic o le pito o le appendix, lea e faʻaita ai totoga tuaoi e pei o le ureter taumatau.
E masani ona fa'aaogaina le computed tomography (CT) e su'esu'e ai le appendicitis auā e maua ai se ata sa'o o le appendix ma totoga o lo'o siomia ai. E mafai ona iloa ai le tele o lymph nodes ma isi fa'ailoga o le mumū e fa'ailoa mai ai se fa'ama'i po'o se poloka o le appendix.
O le iloaina o nei faʻailoga, e mafai ai e le aufaigaluega tau soifua maloloina ona faia se faʻaiuga vave ma talafeagai i le taimi e uiga i le auala sili e foia ai le faʻafitauli.
E te masalo atonu e te maua i le appendicitis?
O se faʻamaʻi masani lea e faʻailoaina i le mumū o le appendix, o se tamaʻi totoga o loʻo i le pito i lalo o le manava taumatau. E mafai ona aʻafia alii i le appendicitis ma le tele o faʻailoga , ae o le mea e sili ona taatele o le tiga o le manava, aemaise lava i le pito i lalo o le itu taumatau, lea e masani ona maʻai ma malosi.
O isi fa'ailoga o le appendicitis e ono aofia ai le niniva, pua'i, leai o se mana'o e 'ai, ma le fiva malū. E taua le vave sailia o se fesoasoani fa'afoma'i pe a tutupu nei fa'ailoga , aua o le appendicitis e le togafitia e mafai ona o'o atu ai i ni fa'alavelave matuia.
O le ā le suega o le acute appendicitis?
O se faiga e iloa ai le appendicitis o se suega e faʻamaonia ai le tulaga o le appendix. O lenei tulaga e mafua mai i le mumū ma le pipisi o le appendix, o se tamaʻi totoga o loʻo i le pito i lalo o le manava taumatau.
Afai e le togafitia, e mafai ona oti ai le appendicitis, ma e taua ai le sa'o o le fa'ailoaina. O le suega o se vaega o le faiga o su'esu'ega ma e fa'aogaina ai se su'esu'ega fa'aletino, suega toto, ma su'esu'ega ata e pei o le ultrasound po'o le computed tomography (CT) scans. E ui e le o se fa'amaoniga mautinoa, ae o le suega o se meafaigaluega aoga i le su'esu'eina o le appendicitis.

O le suega e tuʻuina atu i tagata e iai ni faʻailoga e ono faʻailoa mai ai le appendicitis. E mafai ona aofia ai le tiga o le manava, aemaise lava i le itu taumatau pito i lalo, puaʻi, niniva, fiva, ma le leai o se manaʻo e 'ai. E ono eseese faʻailoga mai lea tagata i lea tagata, ma e le o tagata uma o le a aʻafia ai.
O le fa'amoemoega o le suega o le fa'avasega lea o le appendicitis mai isi mafua'aga e ono mafua ai fa'ailoga. Afai e aliali mai fa'ailoga, e taua tele le sailia o se fesoasoani fa'afoma'i i se taimi vave e mafai ai, aua o le tuai ona maua o se fa'amaoniga e mafai ona o'o atu ai i ni fa'alavelave , e pei o le malepe o le appendicitis, lea e mafai ona mafua ai se fa'ama'i e lamatia ai le ola e ta'ua o le peritonitis.
E eseese lava fa'amatalaga patino o le aveeseina o le appendicitis e fuafua i le ma'i ma le iloiloga a le foma'i. O le la'asaga muamua e masani ona aofia ai se su'esu'ega fa'aletino ma suega e pei o le pa'i atu i le manava e siaki ai pe o vaivai ma fula. E mafai fo'i ona faia suega toto e fua ai le maualuga o sela pa'epa'e o le toto, lea e mafai ona fa'ailoa mai ai le fa'ama'i pipisi.
I le isi itu, e fesoasoani le suega e aveese ai isi mafuaʻaga e ono mafua ai faʻailoga, ma faʻamautinoa ai le saʻo o le faʻamaoniga ma ʻalofia ai togafitiga e le manaʻomia poʻo taotoga.
E pei ona fautuaina e tagata tomai faapitoa i suesuega , e taua tele le sailia o se fesoasoani faafomai i le lotoifale e ala i le soifua maloloina a le malo po o le vaega tumaoti pe afai e alia’e mai ni faailoga e fesootai ma le appendicitis.
E fa'apefea ona faia se suega mo le acute appendicitis?
E masani lava, e iloa le appendicitis e ala i ni faiga ma ni iloiloga faafoma'i ua uma ona faia muamua. E amata le faiga i se su'esu'ega faaletino, lea e va'ava'ai ai le foma'i pe iai se tiga i le pito i lalo o le manava taumatau ma siaki mo isi fa'ailoga, e pei o le fiva po'o le niniva.
I le faaopoopo atu i le suesuega faaletino, e ono talosagaina nisi suega e faamaonia ai pe aveese ai le appendicitis.
Atonu e aofia ai se suega toto e iloilo ai le aofaiga o sela papa'e o le toto ma le maualuga o le mumū , o se ultrasound e fatu ai ni ata o le appendix ma ona si'osi'omaga, po'o se CT scan fa'atasi ai ma le fesoasoani a se mea e fa'atusatusa ai le va'aiga mo le fa'amaoniga sili ona sa'o.

Ina ia mautinoa le sa'o o taunuuga o le ata, e ono talosagaina le ma'i e anapogi a'o le'i faia le suega . A mae'a le vaitaimi o le anapogi, e mafai ona tu'uina atu le mea e fa'atusatusa ai le lanu i le gutu po'o le alatoto.
O lenei mea e fa'atusatusa ai le eseesega e fa'aaogaina e fa'afaigofie ai le iloa o so'o se fa'aletonu, aua e fesoasoani e fa'amamafa ai le pito i luga ma ona si'osi'omaga.
A o faia suega ata, o le a talosagaina le ma'i e nofo filemu a'o mata'ituina e le au foma'i so'o se a'afiaga leaga i le mea fa'atusatusa. A mae'a suega ata, o le a toe iloilo e le foma'i ia taunuuga ma fa'amautu se fa'amaoniga , lea o le a fa'aaogaina e ta'ita'ia ai fa'ai'uga o togafitiga o lo'o lumana'i.
O le faia o se taotoga o le appendicitis e mafai ona avea ma se faiga faigata, ma e ono eseese auala patino mai lea mataupu i lea mataupu. Peita'i, o la'asaga o lo'o fa'amatalaina i luga e maua ai se aotelega o le auala e masani ona faia ai le suega.
E ala i le tu'ufa'atasiga o su'esu'ega fa'aletino, su'ega fa'ama'i, ma mea e fa'aalia ai le eseesega o lanu, e mafai ai e le au foma'i ona maua fa'amatalaga e mana'omia e su'esu'e ma togafitia ai le appendicitis.
O a ni penefiti o le faia o se taotoga o le appendicectomy?
E tele fa'amanuiaga o le faia o se suega o le appendicitis fa'afuase'i mo i latou o lo'o a'afia i le tiga o le manava po'o isi fa'ailoga e ono a'afia ai le fa'ama'i. E aoga tele mo le fa'amaonia po'o le fa'amaoniaina o le appendicitis , o se fa'afitauli matuia fa'afoma'i e mana'omia ai le vave va'aia.
E taua tele lea i le ʻalofia o le faʻatuai i togafitiga ma soʻo se faʻalavelave e ono tulaʻi mai ona o le faʻatamala. E le gata i lea, e mafai ona fesoasoani e puipuia ai taotoga e le manaʻomia pe togafitiga faʻafomaʻi i tulaga e le o iai le appendicitis, ma faʻasaoina ai tagata mai le atuatuvale, lamatiaga, ma tau o tupe.
E taua tele fo'i le aveeseina o le appendicitis i le fuafuaina o le ogaoga o le tulaga. E mafai ona maua ai e le au fa'apolofesa fa'amatalaga e uiga i le tulaga o le mumū po'o le fa'ama'i o le appendicitis, o lo'o i le pito i lalo o le manava taumatau . E taua tele lenei mea mo le fuafuaina o le togafitiga talafeagai, e pei o le taotoga, vaila'au fa'ama'i, po'o le tu'ufa'atasia o ia mea uma e lua.
O le iloaina o le ogaoga o le appendicitis e mafai ona fesoasoani i le aufaigaluega faafomaʻi e fai ai ni faaiuga saʻo e uiga i le tausiga ma le tausiga mulimuli ane e manaʻomia e le maʻi, ma mautinoa ai o loʻo latou mauaina le tausiga ma le lagolago talafeagai faafomaʻi.
O le faia o se suega o le appendicitis e matuā aogā tele i le ausiaina o se faʻamaoniga saʻo , togafitia vave le tulaga, ma le puleaina o le tulaga ogaoga o loʻo i le pito i lalo taumatau.
O a ni tulaga lamatia e fesoʻotaʻi ma le taotoga o le appendicitis?
A mafaufau e faia se suega mo le acute appendicitis, e taua tele le malamalama i tulaga lamatia e ono aʻafia ai. E ui e masani ona itiiti lava tulaga lamatia, ae e taua pea le nofouta i ai. O se tasi o tulaga lamatia e ono tulaʻi mai o se iʻuga sese , lea e ono oʻo atu ai i se taotoga e le manaʻomia.
I nisi tulaga, e ono fa'ailoa mai e le suega le appendicitis ae o lo'o iai moni lava se isi fa'afitauli fa'afoma'i o lo'o mafua ai fa'ailoga. E mafai ona o'o atu ai i le aveeseina o le appendicitis e le mana'omia, lea e iai ona lava tulaga lamatia ma fa'alavelave.
O le isi lamatiaga e mafaufau i ai o le ono sese o le suʻesuʻega poʻo se iʻuga sese e le lelei. I nisi tulaga, atonu e le iloa e le suʻega le appendicitis, ma mafua ai ona tuai pe le saʻo le suʻesuʻega. E mafai ona faʻapopoleina tele lenei mea, aua e mafai ona vave ona alualu i luma le appendicitis ma manaʻomia ai le vave fesoasoani faafomaʻi.
E iai fo'i sina lamatiaga o ni fa'alavelave mai le su'ega lava ia, e pei o le fa'ama'i pipisi po'o le tafe toto i le biopsy po'o le nofoaga e su'e ai le toto. E ui e seasea ona tupu nei lamatiaga, ae e taua le nofouta i ai ma talanoaina so'o se atugaluga ma lau foma'i.
I se aotelega, e ui o tulaga lamatia e fesoʻotaʻi ma le aveeseina o le appendicitis e masani lava ona maualalo, e taua le fuaina o faʻamanuiaga e ono maua faʻatusatusa i nei tulaga lamatia ma faia se faʻaiuga poto faʻatasi ai ma le taʻiala mai lau fomaʻi i le malo poʻo le faiga tumaoti.
Auala e puipuia ai le itaitagofie o le appendix
O le puipuia o le appendicitis o se mataupu e fa'atatau i filifiliga o le olaga e mafai ona a'afia i fa'ai'uga i aso ta'itasi. O le appendicitis o se mumū o le appendicitis, lea e mafai ona o'o atu ai i ni fa'alavelave matuia pe a le vave togafitia ma le talafeagai.
E ui o loʻo i ai ni mea e lamatia ai le maua i le appendicitis e le mafai ona alofia, e pei o le matua ma le itupa, o le puta tele ma le olaga e le nofonofo e mafai ona faʻateleina ai le avanoa e maua ai lenei tulaga.
O le faia o filifiliga sili atu e uiga i meaʻai ma faamalositino e mafai ona fesoasoani e faʻaitiitia ai le avanoa e maua ai le appendicitis poʻo isi faʻafitauli tau soifua maloloina e fesoʻotaʻi i ai.
O le taumafaina o taumafataga maloloina e aofia ai le tele o fiber mai fualaau ʻaina ma fualaau faisua e maua ai meaʻai taua mo lou tino e galue lelei ai, ae o gaoioiga faaletino masani e ala i le mulimuli i se polokalame faamalositino e fesoasoani e faamalosia ai maso, susunuina kalori, ma faatumauina lou mamafa i se tulaga maloloina.
O le faia o laasaga e puipuia ai le appendicitis ma isi tulaga e fesoʻotaʻi i ai, e pei o le puta tele—lea e mafai ona faateteleina ona o le olaga e le nofo ai—e maua ai e tagata le avanoa e ola ai i ni olaga maloloina ma le itiiti ifo o ni lamatiaga faafomaʻi.
Faaiuga
Ma le mea mulimuli, o le suega o le aveeseina o le appendicitis o se meafaigaluega taua tele mo le iloa sa'o o le appendicitis i tagata o lo'o mafatia i le tiga o le manava . E taua tele le sailia o se fesoasoani faafoma'i pe afai e te lagonaina ni fa'ailoga e pei o le tiga tele o le manava, niniva, ma le fiva, aua o le vave faia o se su'esu'ega ma togafitiga e taua tele e puipuia ai fa'alavelave fa'afuase'i.
O le suega o le appendicitis, lea e manaʻomia ai se CT scan, e maua ai e le au tomai faapitoa i le soifua maloloina faamatalaga taua e fuafua ai le gaioiga talafeagai, pe o se taotoga po o ni isi togafitiga.
Ae ui i lea, e taua le manatua, e pei o soʻo se togafitiga faafomaʻi, e iai ni tulaga lamatia e ono fesoʻotaʻi ma le aveeseina o le appendicitis . O le mea lea, e fautuaina i taimi uma e feutagai ma se tagata tomai faapitoa i le soifua maloloina e fuafua ai lelei ma lamatiaga aʻo leʻi faia lenei suega faʻamaʻi.
Ia e fa'aauau pea ona e iloa mea uma, ia fa'amuamua lou soifua maloloina o mea'ai, ma ia fa'alagolago i le tomai o foma'i fa'apitoa i le faiga fa'alesoifua maloloina a le malo po'o le vaega tumaoti e ta'ita'ia oe agai i le i'uga sili ona lelei.
O le taimi lenei e faʻasoa atu ai faʻamatalaga tau le soifua maloloina e uiga i le appendicitis i luga o ala o faasalalauga faaagafesootai ma faʻailoa faʻatasi i aiga, uo, ma le tele o tagata le tiga o loʻo iai, ma faʻateleina ai le iloa o le faʻamaʻi ma puipuia ai faʻafitauli matuia.
Faafetai mo le tuʻuina mai o au faʻamatalaga ma fautuaga i luga o le blog. Faʻafetai tele, ma toe feiloaʻi!
Dr. Jorge Delgado, Foma'i Tipitipi. Fa'ama'i 'apa'au i le CT scan.

