Susū mai, pele tagata fa'aoga initaneti, i le blog e uiga i le soifua maloloina puipuia. O fa'amatalaga e uiga i le autu o lo'o iloiloina, o le gallbladder, o se totoga taua e faia se sao taua i le fa'agasologa o le fa'agasologa o mea'ai; e teuina, fa'apotopoto, ma fa'asa'oloto le bile e fa'aumatia ai ga'o mai mea'ai.
E fa’anoanoa, e faigofie fo’i ona a’afia i fa’afitauli eseese o le soifua maloloina e mafai ona o’o atu ai i ni fa’alavelave matuia, e pei o le māvaevae o le gallbladder, lea e o’o atu ai i le chemical peritonitis (fa’aita o le manava) ma, afai e tuai le togafitiga, e o’o atu ai i le sepsis mata’utia (fa’ama’i pipisi o le toto i le tele o totoga).
E tele mea e mafai ona mafua ai le māvaevae o le gallbladder, e pei o maa o le gallbladder, faʻamaʻi pipisi, poʻo se manuʻa ona o le malosi tuga. I totonu o lenei tusiga , na tusia e People for People, o le a matou talanoaina ai faʻailoga, mafuaʻaga, ma le puipuiga o le māvaevae o le gallbladder, faʻapea foʻi ma faʻafitauli e ono tulaʻi mai.
E taua tele fa'amatalaga tau le soifua maloloina e puipuia ai lou atina'eina patino, lea o le a fuafua ma fa'atumauina ai se uiga fa'atino ma malamalama i le taua o le tausia lelei o lou gallbladder ma le puipuia o tulaga lamatia e ono tula'i mai e ala i le tausia ma le fa'atumauina o lou soifua maloloina lautele.
O le gallbladder e le'i fa'apa'iaina
O le gallbladder o se totoga o loʻo i lalo ifo o le ate e fesoasoani e teu, faʻapotopoto, ma faʻasaʻoloto le bile, o se vai e gaosia e le ate. O le gallbladder o se totoga e tasi e taua tele i la tatou faiga o meaʻai, ae e masani ona le amanaʻiaina.
E ui o lona leai atoa e le mafua ai ni faʻafitauli, pe na o ni faʻafitauli laiti ma le le tumau seʻia vagana ua togafitia lelei, o lona le atoatoa e mafai ona mafua ai le tiga ma isi faʻalavelave. O le gallbladder o se totoga e le o iloa tele e le toʻatele o i tatou, ae e masani ona mafua ai ni faʻafitauli matuia i le soifua maloloina pe a mumū pe i ai ni maʻa i le gallbladder poʻo ni maʻa.
E tusa ai ma fuainumera na lomia e le National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK), o faʻamaʻi o le gallbladder e matuā taatele lava, e tusa ma le 20 miliona tagata matutua i le Iunaite Setete lava ia e aʻafia ai.
O nisi o māfuaʻaga o nei faʻamaʻi o le lē lelei o meaʻai, lea e oʻo atu ai i le puta tele, maʻisuka, maʻitaga ona o le tele naua o le gaosiga o homone ma le faʻalavelaveina i le tolu masina mulimuli o le maitaga, ma le silia ma le 40 tausaga o le soifua.
E mafai ona eseese fa'ailoga mai le tiga o le manava ma le niniva i le pua'i ma le fiva. Afai e le togafitia, e mafai ona tula'i mai ni fa'alavelave e pei o le pancreatitis (pupula o le pancreas) po'o le cholangitis (fa'ama'i pipisi o ala o le bile). E taua mo tagata o lo'o lamatia ona nofouta i fa'ailoga o fa'afitauli o le gallbladder ina ia mafai ai ona latou vave sailia se fesoasoani fa'afoma'i.
O le ā le gallbladder?
O le gallbladder o se tama'i totoga o lo'o i lalo ifo o le ate, i le pito i luga taumatau o le manava. E taua tele lona sao i le fa'agasologa o mea'ai, aua e teuina, fa'apotopoto, ma fa'asa'oloto le bile, o se mea e gaosia e le ate e fesoasoani e fa'aumatia ai ga'o i le tama'i manava.
A aunoa ma le gallbladder, o le a fa'asa'oloto pea e le ate le bile, ma mafua ai fa'afitauli i le fa'agasologa o mea'ai. O lenei tama'i totoga e taua tele i le fa'atinoina lelei o le faiga o mea'ai, lea e taua tele mo le soifua maloloina lautele.
O le pā o le gallbladder o se tulaga ogaoga e mafai ona mafua mai i se manu'a po'o se fa'ama'i. E mafai ona mafua ai le tiga tele ma le le to'a, ma i nisi tulaga, e o'o lava i le lamatia ai o le ola.
O le malamalama i le fausaga ma le fa'amoemoega o le gallbladder e taua mo le fa'ailoaina o fa'ailoga, a'afiaga, ma le puipuia o le malepe o le gallbladder. O le malamalama i le gallbladder e mafai ona fesoasoani i tagata e faia ni la'asaga e fa'atumauina ai lona soifua maloloina ma galue lelei.
Atonu e le iloa e le to'atele o tagata le galuega a le gallbladder i le faiga o mea'ai po'o lona foliga. O se tama'i totoga e foliga pei o le pea lea e teu ai le bile, o se vai lanumeamata-samasama.
O le malamalama i le fausaga ma le galuega a le gallbladder e mafai ona fesoasoani e malamalama ai pe faʻapefea ona aʻafia i faʻamaʻi ma manuʻaga. O le malamalama i mea taua o le gallbladder e mafai ona fesoasoani i tagata e faia ni laasaga e puipuia ai le malepe ma tausia ai le soifua maloloina o le manava.
E masani ona lē amana'ia e tagata le soifua maloloina o latou gallbladder se'ia o'o ina latou a'afia i fa'ailoga o le ma'i po'o le malepe. Peita'i, o le malamalama i le gallbladder ma le auala e galue ai e mafai ona fesoasoani e tausia lona soifua maloloina ma puipuia ai fa'afitauli.
O le tausia o se mamafa maloloina, 'ai i mea'ai paleni, ma le inuina o le vai e masani ona fa'aitiitia ai le lamatiaga o le maua o ma'a i le gallstone po'o isi fa'ama'i e seasea tupu e pei o le acalculous thin-walled gallbladder disease.
O le malamalama i mea taua o le gallbladder e mafai ona fesoasoani i tagata e fai ai ni faaiuga lelei e uiga i lo latou soifua maloloina ma faia ni laasaga e puipuia ai tulaga ogaoga mai le tutupu mai.
O le ā le māfuaʻaga e māvaevae ai le gallbladder?
E tele mafua'aga o le māvaevae o le gallbladder, mai fafo ma totonu . O se tasi o mafua'aga autū o le fausiaina lea o ma'a gallbladder, o ni fasi ma'a laiti ma malo e poloka ai ala o le bile, ma mafua ai ona fula ma fa'ateleina le mamafa.
O lenei mamafa e mafai ona iu ai ina mafua ai ona malepe le gallbladder. E le gata i lea, o ni lavea malolosi, e pei o na mea na tupu i se faalavelave tau taavale po o se pa'ū, e mafai ona mafua ai ona masae le gallbladder. E le gata i lea, o tulaga umi o le gallbladder, e pei o le cholecystitis tumau po o le kanesa, e mafai ona faavaivaia ai puipui o le totoga, ma faigofie ai ona malepe.
O isi mafuaʻaga e aofia ai le le atoatoa o le tele ma le aofaʻi o le bile. O le faʻalavelave, le anapogi, le leai o se vai i totonu o le tino, meaʻai paleni, ma meaʻai e iai sona sao. Mo se faʻataʻitaʻiga, o se meaʻai e tele ai gaʻo faʻatumu ma le maualalo o le fiber e mafai ona faʻateleina ai le lamatiaga o maʻa gall ma le cholecystitis, ae o le leai o se vai e mafai ona faʻateleina ai le tele o le bile, ma faʻateleina ai le lamatiaga o le malepe o le biliary tract ona o le iai o maʻa gall.
E mafai fo'i e fa'ama'i pipisi ma le mumū ona mafua ai ona pā le gallbladder. E mafai e fa'ama'i pipisi ona mafua ai le oti o a'ano ma le mumū, ma fa'avaivaia ai puipui o le totoga ma fa'ateleina ai le ono pā.
O le i'uga, e mafai e le mumū ona fa'atupuina le mamafa i luga o le gallbladder, fa'aleagaina ma masae ai. O le le amana'iaina o fa'ailoga o le masae o le gallbladder e mafai ona matua mata'utia, aua e mafai ona o'o atu ai i le sepsis ma le fa'aletonu o totoga.
Faailoga o le malepe o le gallbladder
E mafai ona alia'e mai se mageso ua pā i le tele o fa'ailoga mai le māmā i le ogaoga. E masani lava, e alia'e mai o se tiga matuitui ma tutui i le pito i luga o le manava taumatau, lea e ono sosolo atu i tua po'o le fatafata.
E mafai ona tumau lenei lagona tiga mo le tele o itula ma e ono o faatasi ma le niniva ma le pua’i. I tulaga ogaoga, e ono mana’omia ai le taofia i le falema’i ona o le tiga. E taua tele le vave sailia o se fesoasoani faafoma’i; i falema’i po’o falema’i i totonu o le faiga fa’alesoifua maloloina a le malo po’o le tumaoti, e fuafua i le nofoaga o lo’o e i ai. O le le faia o lea mea e mafai ona i ai ni taunuuga matuia ma matautia.

O le fiva o se isi fa'ailoga o le masaesae o le gallbladder. E mafai ona amata mai le fiva māmā i le maualuga ma si'itia ai le vevela o le tino i luga atu o le 100,4°F (38,4°C). Atonu e vevela le pa'u pe a pa'i i ai. Afai e tumau pea le fiva pe o fa'atasi ma isi fa'ailoga lapatai, e fautuaina e fa'afeso'ota'i lau foma'i i le lotoifale , aemaise lava pe afai e vaivai lou puipuiga o le tino pe o lo'o iai se fa'afitauli fa'afoma'i o lo'o fa'aauau pea.
O le mageso o le isi lea fa'ailoga o le pāpā o le gallbladder. E alia'e mai i le samasama o le pa'u ma mata, e mafua mai i le le mafai e le ate ona fa'agasolo le bilirubin.
E masani ona fa'asa'olotoina lenei otaota e ala i ala o le bile; peita'i, afai e poloka e se ma'a o le gallstone le ala, e fa'aputu le bilirubin i le toto, ma mafua ai le jaundice. Afai e te matauina lenei suiga o le lanu, e taua le sailia o se fesoasoani fa'afoma'i i le lotoifale e ala i le faiga fa'alesoifua maloloina a le malo po'o le tumaoti.
Puipuiga o le malepe o le gallbladder
Ina ia puipuia le māvaevae o le gallbladder, e fautuaina le faasolosolo malie o le pa'ū o le mamafa mo tagata e mamafa tele ma puta . O se taumafa e maualalo le ga'o ma tele le fiber e fesoasoani e puipuia ai le fausiaina o ma'a o le ga'o.
Nai lo taumafataga tetele, e fautuaina e 'ai ni nai vaega laiti i le aso atoa e puipuia ai le soona galue o le gallbladder. O le inuina o le vai e ala i le inuina o le lua lita o le vai, e sili ai le ti mint po'o le boldo, i le aso atoa (e mana'omia se thermos tioata po'o se u'amea) e taua tele fo'i mo le fa'atumauina o le tafe lelei o le bile ma puipuia ai le poloka o le bile duct.

E le gata i lea, ina ia puipuia le malepe o le gallbladder, aloese mai ni lavea malolosi i le manava ona o faalavelave, pa'ū, po'o ta'aloga pa'i. Afai e te lagona le tiga tele o le manava, fiva, po'o le samasama o mata, e taua tele le vave sailia o se fesoasoani faafoma'i.
E le gata i lea, o faamalositino masani ma gaoioiga faaletino e mafai ona fesoasoani e puipuia ai lenei tulaga e ala i le faaleleia atili o le soifua maloloina lautele ma faaitiitia ai le ono tupu o le puta tele ma isi tulaga faapena.
O le mulimulita'i ma le fa'aeteete i nei la'asaga, e mafai ona e puipuia oe lava mai le māvaevae o le gallbladder ma ona fa'alavelave. O se taumafa maloloina, tele o le vai, ma fa'amalositino soo— 15 minute o faamalositino sosoo ai ma le 45 i le 60 minute o savali, tamo'e, 'a'au, tietie uila, po'o le mulimulita'i i se polokalame fa'amalositino 3 i le 4 aso o le vaiaso—o le a fesoasoani ia te oe e fa'atumauina le soifua maloloina lelei o le manava ma puipuia ai le māvaevae o le gallbladder.

Fa'afitauli o le māvaevae o le gallbladder
O le pāpā o le gallbladder e mafai ona i ai ni taunuuga matuia, e oo lava i le oti. O se tasi o faafitauli masani o le peritonitis, o le mumū o le laina o le manava.
E tupu lenei mea pe a tafe atu mea o lo'o i totonu o le gallbladder ua pā i totonu o le manava, ma mafua ai le pipisi ma le mumū. O fa'ailoga o le peritonitis e aofia ai le tiga tele o le manava, fiva, niniva, ma le pua'i, ma e taua tele le vave fesoasoani fa'afoma'i e puipuia ai nisi fa'alavelave fa'afuase'i.
O le isi fa'alavelave o le pāpā o le gallbladder o le sepsis, o se fa'ama'i pipisi e sosolo atu i le toto . E mafai e le sepsis ona mafua ai le fa'aletonu o le tele o totoga ma e ono i'u ai i le oti pe a le vave togafitia.
O fa'ailoga o le sepsis e aofia ai le fiva maualuga, tata vave o le fatu, le fenumiai, ma le faigata ona manava. I tulaga ogaoga, e mafai e le sepsis ona mafua ai le septic shock, o se tulaga e lamatia ai le ola e to'aitiiti tagata e ola ai.
O le pā o le gallbladder e mafai fo'i ona i'u ai i le fausiaina o abscesses , o ni fa'aputuga o le pus i totonu o le manava. O fa'ailoga o abscesses e aofia ai le fiva, malulu, ma le tiga tele o le manava. I nisi tulaga, e ono mana'omia se taotoga e aveese ai le vai mai le abscesses e puipuia ai nisi fa'alavelave.
I nisi tulaga e seasea tupu, o le motusia o le viscus biliary e mafai ona mafua ai le atina'eina o le biliary peritonitis, pe a tafe le bile i totonu o le manava ma malosi ai le tali atu o le peritoneal faasaga i se vaila'au e pei o le bile (alkaline).
E mafai e le biliary peritonitis ona mafua ai le tiga ogaoga ma faigata o le manava, fiva, ma le jaundice. E manaʻomia le vave fesoasoani faafomaʻi ma le faia o taotoga e puipuia ai faʻafitauli e sili atu ona ogaoga.
Faaiuga
Ma le mea mulimuli, e tusa ai ma mea e sili ona tāua, o le tausia lelei o lo tatou gallbladder e tatau ona avea ma mea e faamuamua mo le tausia o lo tatou soifua maloloina lautele. E le tatau ona le amana’iaina fa’ailoga o le malepe o le gallbladder, aua e mafai ona o’o atu ai i ni fa’alavelave matuia. O le puipuiga e ala i le pa’u malie o le mamafa ma se taumafa maloloina e taua tele i le fa’aitiitia o le lamatiaga o ma’a gallstone ma le cholecystitis.
Afai e te masalomia o loʻo i ai sou faʻafitauli i lou gallbladder , e taua tele lou vaʻai vave i lau fomaʻi, pe o loʻo galulue i le faiga faʻalesoifua maloloina a le malo pe tumaoti. O le faʻaauau pea ona iloa mea ma faia ni suiga laiti i le olaga, e mafai ona tatou puipuia lo tatou gallbladder ma puipuia ai mai le malepe. Ia manatua, o se gallbladder maloloina o lona uiga o se tagata soifua maloloina.
O se avanoa lenei e faʻasoa atu ai faʻamatalaga tau puipuiga o le soifua maloloina i luga o ala o faasalalauga lautele ina ia mafai e le toʻatele o tagata ona manuia mai nei faʻamatalaga fou ma ʻalofia ai ni faʻalavelave matuia. Faafetai mo le tuʻuina mai o se faʻamatalaga mo le aofia o le blog. Seʻia oʻo i le isi pou faʻamatalaga!
Dr. Jorge Delgado, Foma'i Tipitipi. O le Tagāmimi e Le'i Fa'apa'iaina.

