Susū mai, uso e fa'aaogā le initaneti, i le blog o le soifua maloloina o mea'ai. E aunoa ma se toe fa'atuai, se'i o tatou o'o sa'o atu i le autu o le su'esu'ega: o fa'ailoga o le manava mageso e mafai ona avea ma fa'ailoga o se fa'afitauli fa'afoma'i fa'afuase'i ma ogaoga e mana'omia ai le vave va'aia.
I totonu o lenei tusiga, o le a matou talanoaina ai māfuaʻaga ma faʻailoga o le maʻi tigaina o le manava, faʻapea foʻi ma suʻega faʻamaʻi ma togafitiga o loʻo maua i le taimi nei.
O fa'ailoga ogaoga o le manava ma le le to'a e ono avea ma fa'ailoga o se fa'afitauli matuia fa'alenatura e mana'omia ai le vave fesoasoani fa'afoma'i.
E matuā tāua tele le vave sailia o se fesoasoani faafomaʻi e ala i falemaʻi poʻo falemaʻi a le malo poʻo le vaega tumaoti o le soifua maloloina pe afai e te lagona le tiga tuga o le manava poʻo le le toʻa; o le fautuaga sili lea "na tusia e tagata, mo tagata".
O le taimi sili lea e valaʻaulia ai oe e inu se ipu sukalati uliuli e aunoa ma ni faʻaopoopoga faʻapitoa, ua faʻafefiloi i le vai ma faʻatasi ma le tofo suamalie matagofie o cranberries. O se faʻafefiloi malosi e faʻaleleia atili ai le 100% aafiaga faʻalenatura o le neurostimulant o loʻo ia i latou ma ausia ai le maualuga o le mafaufau mo faʻamatalaga fou mo le atinaʻeina o le tagata lava ia.
O lenei faʻamatalaga fou o le a faʻamalosia ai se auala e faia ai se gaioiga e puipuia ai oe lava ma puipuia ai oe mai le faia o suʻesuʻega totino poʻo le faia o vailaʻau faʻafomaʻi, lea e naʻo le faʻaumatia ai o le taimi taua e saili ai se fesoasoani faʻafomaʻi faʻanatinati ma le taulimaina o faʻafitauli e ono tulaʻi mai. O lea, seʻi o tatou suʻesuʻeina atili lenei faitauga fou ma manaia e uiga i le soifua maloloina puipuia!
Faailoga o le manava matuitui
O le tiga o le manava tigaina e matuā mafatia ai ma e manaʻomia ai le vave fesoasoani faafomaʻi. O le manava tigaina o se faaupuga faafomaʻi e faʻaaogaina e faʻamatalaina ai le tiga faʻafuaseʻi ma ogaoga o le manava.
E masani ona o faatasi ma isi faailoga e pei o le fiva, maalili, niniva, pua’i, leai o se fia ‘ai ma suiga i le tele o le alu o le manava, vaivai ma le fulafula, manava tata po o le manava tata; ma le le mafai ona alu le kesi.
I tulaga e sili atu ona ogaoga, e ono alia'e mai ni fa'ailoga fa'aopoopo, e pei o le tiga tele o le ulu po'o le faigata ona manava. E ui o fa'ailoga e o fa'atasi ma ia e eseese mai lea tagata i lea tagata, ae o mafua'aga autū e masani lava ona tutusa i tagata mama'i uma.
O nisi o mafua'aga e masani ona mafua ai le mageso o le manava o le appendicitis, biliary colic, ma'a i fatuga'o, pancreatitis, poloka po'o le perforation o le intestinal, ma le diverticulitis. I tulaga sili ona ogaoga, afai e le togafitia pe sese le fa'amaoniga, e mafai ona tula'i mai ni fa'alavelave e pei o le sepsis po'o le fa'aletonu o totoga.
A e lagonaina le tiga tuga o le manava, e taua le vave sailia o se fesoasoani faafoma'i mo se fa'amaoniga sa'o ma se togafitiga talafeagai.
Uiga:
O le tiga ogaoga o le manava, e masani ona ta'ua o le tiga ogaoga o le manava , o se tulaga fa'afoma'i matuia e fa'ailoaina i le tiga fa'afuase'i ma le ogaoga i le manava. E manatu o se fa'alavelave fa'afoma'i ma e masani ona mana'omia ai le vave iloa ma le togafitia.
O le tulaga e aofia ai le tele o mafuaʻaga autu, e aofia ai, ae le gata i, faʻafitauli o le gastrointestinal ma tulaga mumū.
O le manava tigaina e masani ona fesootaʻi ma le tele o faʻailoga e mafai ona i ai ni aʻafiaga taua i le soifua maloloina lautele ma le manuia o se tagata. E mafai ona matuā eseese faʻaaliga o le manava tigaina, ma e taua tele le vave ma le saʻo ona iloa le mafuaʻaga tonu ina ia mafai ai ona tuʻuina atu se togafitiga faʻafomaʻi talafeagai ma vave.
A alia'e mai se ma'i ma le tiga tuga o le manava, e taua tele le faia o se iloiloga mae'ae'a e iloa ai le mafua'aga autū, aua o le tulaga e ono fa'ailoa mai ai le tele o fa'afitauli e lamatia ai le ola e pei o le poloka o le manava, pu, po'o le mumū.
O faʻailoga masani o le manava mageso e aofia ai le tiga ogaoga o le manava e tupu faʻafuaseʻi, lea e ono o faʻatasi ma isi faʻailoga e pei o le niniva, puaʻi, ma le fulafula o le manava.
O le natura tonu ma le malosi o faʻailoga e mafai ona tuʻuina atu ai ni faʻamatalaga taua e uiga i le mafuaʻaga e ono mafua ai le maʻi tigaina o le manava, ma faʻailoa ai le faiga o le suʻesuʻega ma le togafitiga e mulimuli ai.
Mafuaʻaga autu
E mafai ona mafua le mageso o le manava ona o le tele o tulaga eseese, o nisi o ia mea e manaʻomia ai le vave faia o togafitiga faafomaʻi poʻo taotoga . O mafuaʻaga masani o le mageso o le manava e aofia ai le appendicitis i alii, lea e aofia ai le mumū o le appendix , ma le cholecystitis, o se tulaga mumū e aʻafia ai le gallbladder.
E le gata i lea, o tulaga e pei o le poloka o le intestinal, perforated peptic ulcer, ma le pancreatitis e masani ona mafua ai ona amata ona tiga tele le manava.
I nisi tulaga, o faʻafitauli tau fafine e pei o ovarian cysts poʻo le maitaga ectopic e mafai ona aʻafia i se manava tuga, ma faʻamamafa atili ai le tele o mafuaʻaga e tatau ona mafaufau i ai ma le faʻaeteete i le taimi o le faʻagasologa o suʻesuʻega.
E le gata i lea, e taua le manatua e ui o nisi o mafuaʻaga o le mageso o le manava atonu e le ogaoga tele, ae o isi e ono lamatia ai le soifua maloloina o le maʻi ma manaʻomia ai le togafitiga saʻo ma vave.
Mo se faʻataʻitaʻiga, o le i ai o le abdominal aortic aneurysm , lea e faʻailoaina i le faʻateleina e le masani ai o le aorta, o se tulaga e lamatia ai le ola ma e manaʻomia ai le vave fesoasoani faʻafomaʻi e puipuia ai ni taunuuga mataʻutia.
Ona o le tele o mafuaʻaga e ono mafua ai , o se auala atoatoa ma faʻatulagaina e iloilo ai mafuaʻaga o le maʻi tigaina o le manava e taua tele ina ia mautinoa ai le vave ma le lelei o le fesoasoani.
faailoga autu
E tele fa'ailoga o le ma'i tigaina o le manava ma e mafai ona fesuisuia'i e fuafua i le mafua'aga autū. Peita'i, o nisi o fa'ailoga autū e masani ona matauina, e aofia ai le tiga fa'afuase'i ma le ogaoga o le manava, lea e ono i se nofoaga po'o se mea e sosolo solo, ma atonu e feso'ota'i ma le ma'a'a po'o le fa'ateleina o le tiga pe a pa'i i ai.
E ono lagona fo'i e tagata mama'i e ma'i tigaina le manava le niniva, pua'i, ma le faigata ona alu ese le otaota po'o le alu ese o le kesi, lea e masalomia ai le poloka o le ga'au.
I nisi tulaga, o le iai o isi faʻailoga e pei o le fiva, maalili, poʻo le jaundice (samasama o le paʻu ma mata, faʻatasi ai ma le mageso tele) e ono maua ai nisi faʻamatalaga e uiga i le mafuaʻaga autū o le faʻafitauli.
E tāua tele i le au faigaluega tau soifua maloloina ona mataala i le faailoaina ma le faauigaina o nei faailoga autū ina ia mafai ai ona taiala lelei le faagasologa o le suesuega.
I le isi itu, o le faailoaina ma le faauigaina o faailoga patino e taua tele ina ia iloa ai le eseesega i le va o taotoga ma mafuaaga e le o se taotoga o le manava tiga.
Mo se faʻataʻitaʻiga, e ui o le tiga faʻafuaseʻi, ogaoga, ma faifai pea e masani ona faʻailoa mai ai tulaga o taotoga e pei o le appendicitis poʻo le pu o le manava, o faʻailoga e le maʻoti e pei o le fulafula poʻo le le toʻa lelei e ono sili atu ona faʻailoa mai ai ni mafuaʻaga e le o se taotoga e pei o le gastritis poʻo le gastroenteritis.

O le mafai ona iloa nei faʻamaʻi autū e mafai ona i ai se aafiaga tele i le puleaina ma taunuuga e mulimuli mai mo gasegase e maua i le tiga ogaoga o le manava.
Iloilo le televise
O le faia o se suʻesuʻega atoatoa faaletino o se vaega taua tele lea o le iloiloga o se maʻi e maʻi tigaina i le manava. E tatau ona aofia i le suʻesuʻega le iloiloina o faʻailoga taua o le soifua maloloina , ma le uaʻi totoʻa i le toto maualuga o le maʻi, le tata o le fatu, le tata o le manava, ma le vevela, aua o faʻaletonu i nei tulaga e mafai ona maua ai ni faʻailoga taua o le suʻesuʻega.
E le gata i lea, o le faalogologo ma le pa'i o le manava e taua tele e iloilo ai le leo o le manava ma faailoga o le faigata po o le faateleina o le tiga o le manava i le mamafa o le komepiuta po o se faailoga lelei o le Blumberg , lea e ono faailoa mai ai le itaitagofie o le peritoneal ma atonu o ni faamai ogaoga i totonu o le manava.
I le isi itu, e tatau foi ona aofia i le suʻesuʻega faaletino le iloiloga o isi vaega talafeagai, e aofia ai le iloiloga o le faiga o genitourinary ma gynecological i nisi tulaga, faapea foi ma se iloiloga maeʻaeʻa o le talaaga faafomaʻi o le maʻi ma soʻo se tulaga sa i ai muamua e ono mafua ai le aliali mai o se manava matuitui.
O le tu'ufa'atasia o nei elemene eseese i le su'esu'ega fa'aletino e taua tele ina ia fa'amalamalamaina ai mafua'aga e ono mafua ai le ma'i tigaina o le manava ma ia ta'ita'ia ai auala e su'esu'e ai ma togafitia ai i se auala atoatoa ma fa'apitoa mo le ma'i.
su'ega fa'ama'i
O le su'esu'eina o se ma'i tigaina i le manava e masani ona aofia ai le fa'aogaina o le tele o su'ega fa'ama'i e fa'ailoa sa'o ai le mafua'aga autu ma fa'atuina ai se fuafuaga talafeagai mo togafitiga.
E ono aofia ai su'ega atoa o le toto e iloilo ai fa'ailoga o fa'ama'i pipisi, mumū, fa'aletonu o le tino po'o le fa'aleagaina o totoga, ma le au'ili'iliga o mea e toto ai le toto ona o le tele o le avanoa e faia ai se taotoga.

E fa'apea fo'i ma le fa'amalosia i su'esu'ega fa'ata'ita'i e pei o le ultrasound o le manava, computed tomography (CT) scans po'o x-ray e va'ai ai i totoga o le manava ma iloa ai so'o se fa'aletonu po'o se tulaga fa'ama'i.
E le gata i lea, i nisi tulaga, o togafitiga faʻapitoa e pei o le diagnostic peritoneal lavage poʻo le endoscopy e ono faʻaaogaina e iloilo atili ai le puna o faʻailoga o le maʻi, pe afai e faʻatagaina e le tulaga o le maʻi; a leai, e faia loa se laparotomy suʻesuʻe e faʻamaonia ai le mafuaʻaga o le manava tuga.
E tāua tele i le au faigaluega tau soifua maloloina ona iloa le tāua o nei suʻega faʻamaonia i le faʻailoaina ma le faʻamalamalamaina lelei o māfuaʻaga autū o le maʻi tigaina o le manava.
O le filifiliga ma le fa'auigaga sa'o o nei su'ega e taua tele mo le fa'afaigofieina o le sa'o ma le vave o fa'amaoniga, ma mafai ai ona vave amataina togafitiga talafeagai e fetaui ma mana'oga ma tulaga fa'apitoa o tagata ma'i ta'ito'atasi.
E le gata i lea, o taunuuga o nei suega e taua tele foi i le taialaina o le iloiloga o le lumanaʻi ma le tausiga faifai pea o gasegase e maua i le tiga o le manava.
Faʻavasegaga
O le fa'avasegaga o le manava tuga e faigata ma e fa'avae tele lava i luga o le mafua'aga autu ma le fa'aaliga faafoma'i. I se tulaga lautele, e mafai ona vaevaeina le manava tuga i ni mafua'aga fa'apitoa e mafua mai i taotoga ma mafua'aga e le o ni taotoga , ma o vaega ta'itasi e aofia ai le tele o tulaga ma fa'ama'i e ono tula'i mai.
- le mafua'aga o taotoga E masani ona aofia ai tulaga e pei o le appendicitis, cholecystitis, poloka o le ga'au, po'o le viscus ua pu, o nei mea uma e masani ona mana'omia ai se taotoga faanatinati e foia ai le fa'ama'i autu ma puipuia ai nisi fa'alavelave.
- I se isi itu, mafua'aga e le o ni taotoga manava matuitui E ono aofia ai tulaga e pei o gastritis, gastroenteritis, po'o fa'ama'i pipisi o le urinary tractlea e masani ona mafai ona taulimaina e ala i togafitiga e le afaina ai se tino pe faafoma'i, e aunoa ma le mana'omia o se taotoga.
E tāua tele i le aufaigaluega tau soifua maloloina ona faia le eseesega sa'o i le va o nei vaega eseese ma māfua'aga ina ia mautinoa o lo'o maua e gasegase le tausiga sili ona talafeagai ma le vave e fa'atatau i le natura patino o lo latou tulaga.
E taua tele se faʻavasegaga manino ma atoatoa o le manava tuga e taʻitaʻia ai le atinaʻeina o taʻiala mo togafitiga taʻitoʻatasi ma faʻaleleia atili ai taunuuga o le maʻi mo le vave ona toe faʻaleleia ma le faʻamalologa o manuʻa.
Togafitiga
O le togafitiga o le ma'i tigaina o le manava e fa'alagolago i le mafua'aga tonu lava lea ma e ono aofia ai le tele o togafitiga fa'afoma'i, taotoga, ma fesoasoani lagolago i tulaga ogaoga e o'o i ai le ulufale i le iunite tausiga fa'apitoa (ICU).
I tulaga e fesoʻotaʻi ai le mafuaʻaga o le maʻi tigaina o le manava i se taotoga e pei o le appendicitis poʻo le poloka o le intestinal, e masani ona manaʻomia le faia vave o se taotoga e faʻaleleia ai le faʻamaʻi ma puipuia ai ni faʻalavelave faʻafuaseʻi, e pei o le fausiaina o se abscess poʻo le pu o le totoga faʻatasi ai ma le tulaga mataʻutia o le peritonitis.

I se faatusatusaga, o mafuaaga o le tiga o le manava e le o se taotoga e mafai ona pulea e ala i togafitiga faasao e pei o le toe fa'asusu ma le paleni o electrolyte, vailaau mo tiga, vailaau fa'ama'i, ma tausiga lagolago e fa'aitiitia ai fa'ailoga ma fa'afetaia'ia ai le mafua'aga autu.
E le gata i lea, o le faʻatinoina o togafitiga talafeagai mo le manava mageso e manaʻomia ai foʻi se auala atoatoa ma le tele o vaega, e aofia ai le felagolagomaʻi vavalalata i le va o tagata tomai faapitoa i le soifua maloloina mai vaega eseese ina ia mautinoa o loʻo maua e gasegase le tausiga sili ona aoga ma faʻapitoa.
E le gata i lea, o le aʻoaʻoina ma le lagolago a gasegase o ni vaega taua ia o le faagasologa o togafitiga, aua e faʻamalosia ai gasegase e auai malosi i le tausiga o latou ma usitaʻia faiga talafeagai pe a uma togafitiga e faʻaleleia ai le toe faʻaleleia ma faʻaitiitia ai le lamatiaga o le toe tupu mai poʻo ni faʻalavelave.
Suʻega
E fesuisuia’i lava le tulaga o le a’afiaga o le ma’i tigaina i le manava ma e fa’alagolago i le tele o mea, e aofia ai le mafua’aga autū, le vave o le togafitiga, ma le tulaga lautele o le soifua maloloina o le tagata ua a’afia.
I tulaga e vave ma sa'o ona iloa le tulaga, ma amata togafitiga talafeagai i le taimi tatau, e masani lava ona lelei le tulaga, faatasi ai ma le avanoa e toe malosi atoatoa ai ma toe faafoisia ai le soifua maloloina ma le manuia.
Peita’i, o le tuai o le su’esu’eina po’o le togafitia, fa’apea fo’i ma le iai o ni mea faigata po’o ni fa’ama’i e tu’ufa’atasia ai, e mafai ona matuā a’afia ai le lumana’i ma fa’ateleina ai le lamatiaga o se vaitaimi umi e toe malosi ai po’o ni fa’alavelave matuia e mana’omia ai le mata’ituina pea.
E matuā tāua tele i le aufaigaluega tau soifua maloloina ona faia se iloiloga maeʻaeʻa o tulaga taʻitoʻatasi o le maʻi ma galulue vavalalata ma i latou e atiina ae le agaalofa ma se fuafuaga faʻapitoa mo togafitiga ma le mataʻituina e faʻafetaui ai o latou manaʻoga patino ma faʻaleleia atili ai o latou avanoa mo le toe faʻaleleia.
O le siakiina soo ma le iloiloga faifai pea o ni vaega taua ia e faamautinoa ai se vaaiga lelei mo gasegase e maua i le manava tigaina, aua e mafai ai ona vave iloa ma puleaina ia faigata e ono tula’i mai pe toe tupu mai foi, ma faapea ona faaleleia atili ai le soifua maloloina ma le manuia o le gasegase i se taimi umi.
O afea e saili ai se tausiga fa'afuase'i
O le fautuaga sili ona lelei na tuʻuina mai e le 'au, faʻatasi ai ma Dr. Delgado o le fomaʻi tipitipi, e tatau ona fautuaina gasegase o loʻo maua i le tiga ogaoga o le manava e saili vave se fesoasoani faʻafomaʻi i potu faʻafuaseʻi, aemaise lava pe a latou lagonaina le tiga faʻafuaseʻi ma le ogaoga o le manava, puaʻi faifai pea, poʻo ni faʻailoga o le teʻi e pei o le tata vave o le fatu, niniva, poʻo le matapogia.
I le isi itu, o tagata e iai ni talaaga o ni tulaga patino e pei o le mumū o le manava, taotoga muamua o le manava, poʻo ni faʻafitauli o le gastrointestinal poʻo le gynecological e tatau ona matua mataala ma gaoioi vave e saili se fesoasoani faafomaʻi vave pe afai e te lagona le le toʻa e faʻaalia ai se maʻi tigaina o le manava.
E matuā tāua tele le maua vave o le tausiga fa’afuase’i i le tulaga o le manava tigaina, aua e mafai ai ona vave faia se iloiloga, su’esu’ega, ma faia se togafitiga, ia e taua e fa’aitiitia ai fa’alavelave fa’afuase’i e ono tula’i mai ma fa’aleleia atili ai taunu’uga o le ma’i.
E tatau ona aʻoaʻoina gasegase ma ē tausi maʻi e uiga i faʻailoga lapatai ma mea e lamatia ai e fesoʻotaʻi ma le maʻi tigaina o le manava ina ia faʻafaigofie ai se gaioiga vave ma ia mautinoa o tagata taʻitoʻatasi e manaʻomia le fesoasoani faʻafomaʻi faanatinati e maua le tausiga talafeagai ma le taimi tatau e faʻaleleia atili ai o latou tulaga.
Faaiuga
I se aotelega, o le tiga ogaoga o le manava o se faʻalavelave faʻafomaʻi e mafai ona i ai ni taunuuga matuia pe a le togafitia . E mafai ona mafua mai i mea eseese, e pei o le kesi, manava tata, poʻo le mumū, ma e ono i ai faʻailoga e pei o le niniva ma le puaʻi.
O le vave ma le talafeagai o le tausiga faafoma'i fa'apea fo'i ma le togafitiga talafeagai, e fa'atatau i le mafua'aga autū, e taua tele mo se i'uga lelei i tulaga o le manava tuga. E taua tele le sailia o se fesoasoani fa'afuase'i e ala i matagaluega fa'afuase'i a le malo po'o le vaega tumaoti o le soifua maloloina pe afai e te lagona le tiga tele o le manava e puipuia ai ni fa'alavelave fa'afuase'i e ono tula'i mai.
O le taimi lenei e faʻaalia ai le lotogatasi ma aiga ma uo e ala i le faʻasoa atu o faʻamatalaga tau soifua maloloina e uiga i le maʻi tigaina o le manava e ala i ala o faasalalauga faaagafesootai, ma e mafai ai ona tatou faʻaitiitia faʻalavelave matuia ma ogaoga.
O nisi taimi e mafai ona oti ai, e pei o le pu o totoga, ma o le tuai o le tausiga o le soifua maloloina e oʻo atu ai i le peritonitis mataʻutia, ma o lenei mea e oʻo atu ai i le sepsis mataʻutia faʻatasi ai ma le lē manuia o le tele o totoga.
Faafetai mo le tuʻuina mai o au faʻamatalaga ma fautuaga i le pusa talafeagai; o le a faitauina uma ma o le a e mauaina se tali i lau galulue faʻatasi, auā o le blog e faʻatautaia e le pulega, le 'au faatonu, ma ioe, le aofia.
Fa'afetai tele lava, ma matou te fa'amoemoe e toe feiloa'i ma oe i se taimi lata mai i le blog e uiga i le soifua maloloina o mea'ai!
Dr. Jorge Delgado, Foma'i Tipitipi. Fa'ailoga o le Manava Tuga.

