Siyakwamukela kule ngosi ekhethekile kakhulu yokuhlinzwa okuphuthumayo. Ukuqonda umehluko phakathi kwe-hernia eklinyiwe kanye ne-hernia eboshiwe akuyona nje indaba yamagama; kuwumehluko obalulekile onquma ukuthi kufanele sithathe isinyathelo ngokushesha kangakanani ukuvikela impilo yakho.
Njengochwepheshe emhlabeni wonke, sibhekene nenselele yansuku zonke yokusindisa izicubu ezisengozini ngenxa yokuntuleka kwegazi.
Ngaphambi kokuhlola ukuthi kungani i-hernia engenakukwazi 'ukusunduzelwa' emuva iyisibonakaliso esiyisixwayiso, noma ukuthi inqubo yethu yokuhlinzwa yesimanje ingenelela kanjani ngokunemba kwe-millimeter ezimweni ezibucayi, ngiyakumema ukuthi ukhulule ukucindezeleka ezandleni zakho futhi uphefumule ngokuthula; ulwazi lochwepheshe luyisinyathelo sokuqala esibheke ekuxazululeni okuphephile.
Ngaphansi kwesiqondiso sezemfundo sikaDkt. Jorge Delgado, sizohlaziya lezi zinkinga. Sizobuyekeza nezimbangela zazo, izimpawu, kanye nokwelashwa kwazo.
Imibuzo evamile
Iyini i-hernia eboshiwe?
Kuyi-hernia ebambeke ngaphandle kwesisu futhi ayikwazi ukuncishiswa ngesandla (incishiswe). Nakuba kuyisimo esibucayi esidinga ukuhlolwa, izicubu zisaqhubeka nokugeleza kwegazi.
Iyini i-hernia eklinyiwe?
Lesi yisimo esibucayi kakhulu. Ingcindezi ekuvulekeni kwe-hernia iphakeme kakhulu kangangokuthi inqamula ukuhlinzekwa kwegazi ezicutshini ezivalelekile (ischemia). Uma ukuhlinzwa kungenziwa ngokushesha, izicubu ziyafa (necrosis) zingakapheli amahora.
Yiziphi izimpawu ezihlukanisa isimo esiphuthumayo?
- Ukuboshwa: iqhubu eliqinile nelibuhlungu elingashukumi.
- Ukuxakaniseka: ubuhlungu obukhulu nobungenakubekezeleleka, isicanucanu, ukuhlanza, umkhuhlane kanye nokushintsha kombala wesikhumba (obomvu, onsomi noma omnyama) endaweni yesilonda.
Iyini indlela yokwelapha esezingeni eliphezulu?
Ukuhlinzwa okuphuthumayo kuyimpoqo. Ngokwenqubo yethu yesimanje, sihlola ukuphila kwezicubu; uma kukhona ukukhubazeka kwemithambo yegazi, siqhubeka nokulungisa okuphephile, njalo sibeka phambili ukuzinza kwesiguli ohlelweni lomzimba ukuze kuvinjelwe i-peritonitis.
Lesi sihloko sihlose ukufundisa abafundi ngomehluko phakathi kwama-hernia aboshwe kanye nama-hernia aklinyiwe, izinhlobo ezimbili ezivamile zama-hernia ezidinga ukunakekelwa kwezokwelapha.
Ulwazi lwezempilo lokuvimbela luzobhekana nezimpawu, izimbangela, kanye nezinketho zokwelapha zombili izinhlobo ze-hernia, kanye nokubaluleka kokuqonda nokuqaphela izimpawu eziyisixwayiso.
Abantu abasengozini yokuthola ama-hernia noma asebevele benazo izimpawu kufanele bafune usizo lwezokwelapha ngokushesha ukuze bagweme izinkinga.
I-hernia eboshwe futhi eboshwe
Ama-hernia aqhekekile futhi avalelwe ayizimo ezingavamile kodwa ezingasongela impilo. Ama-hernia aqhekekile ayenzeka lapho izicubu (amathumbu amancane noma i-omentum) ezibhoboze udonga lwesisu olubuthakathaka zibhajwa futhi zingasakwazi ukubuya, zinqande ukugeleza kwegazi.
Ama-hernia aboshwe ayenzeka lapho izicubu ezivele zingenakukwazi ukusunduzelwa emuva; nakuba zingakaklinywa, izicubu eziboshiwe zihlala ziphila.
Ukuvama kwalezi zimo kuphansi emhlabeni jikelele; ucwaningo lwango-2019 luthole ukuthi phakathi kuka -0.4 no-2% kuphela wabo bonke ama-hernias e-inguinal aklinywa noma avalelwe.
Okwamanje, ukuvama kwalolu hlobo lwe-hernia, isib.
Izimbangela ezivame kakhulu ukuphakamisa izinto ezisindayo noma ukwenza imizamo eqhubekayo, ukukhwehlela okungapheli, izingubo eziqinile, ukukhuluphala, ukukhulelwa okuningi kanye nokuguga okungenamsebenzi (1).

Izimpawu zivame ukufaka ubuhlungu obukhulu noma ukungakhululeki endaweni ye-hernia, isicanucanu nokuhlanza, ukuvuvuka kwesisu kanye nokuzwela okukhulu ekuthinteni, umkhuhlane kwezinye izimo, kanye nokungakwazi ukukhipha igesi noma indle isikhathi eside.
Uma ingelashwa , ama-hernia aklinyiwe angabangela ukuvaleka kwamathumbu noma ngisho ne-necrosis (ukufa) kwezicubu ezithintekile ngenxa yokuntuleka komoya-mpilo; lokhu kunemiphumela emibi empilweni yomzimba kanye nekhwalithi yokuphila.
Ukwelashwa kuvame ukuhilela ukulungisa imbobo odongeni lwesisu ngokuhlinzwa. Ukutholwa kusenesikhathi kuyisihluthulelo sokuvimbela izinkinga ezinkulu ngalolu hlobo lwe-hernia.
izinhlobo ezivamile
Uma kwenzeka ama-hernia, izinkinga ezimbili ezinkulu ezingavela ama-hernia aklinyiwe futhi avalelwe.
- Una i-hernia eboshiwe Lokhu kwenzeka lapho izicubu, njengeluphu yamathumbu, zibhajwa endaweni ebuthakathaka yodonga lwesisu. Uma ukuphakelwa kwegazi ezicutshini ezibanjiwe kuphazamiseka, kungaholela ezinkingeni ezinkulu, njenge-hernia evalelwe.
- Ngakolunye uhlangothi, a i-hernia eklinyiwe Kuyisimo esibi kakhulu esingaba khona njengokuqhubeka kwe-hernia eboshiwe engelashwa. Lokhu kwenzeka lapho izicubu zesisu ezibanjiwe zingenalo igazi, okuholela ekulimaleni ngisho nasekufeni kwezicubu ezithintekile.
Zombili izinhlobo ze-hernia, kungakhathaliseki ukuthi ziboshiwe noma ziklinyiwe, zibeka izingozi ezinkulu futhi zidinga ukunakekelwa kwezokwelapha okusheshayo ukuze kuvinjelwe izinkinga ezengeziwe. Ukuqonda izici, izimpawu, kanye nezinketho zokwelapha ngayinye kubalulekile ekuphatheni ngempumelelo lezi zimo ezingaba yingozi empilweni.
👉 ISAZISO ESIBALULEKILE: Lokhu okuqukethwe kungokwezinjongo zolwazi kuphela. Ukuze uthole iseluleko sezokwelapha noma ukuxilongwa, xhumana nochwepheshe wezempilo endaweni yakini.
Uboshiwe
I-hernia evalelwe ivame ukubonakala njengeqhubu elibonakalayo futhi elivame ukuba buhlungu endaweni ethintekile, okubonisa ukuthi izicubu zivalelekile. Lolu hlobo lwe-hernia lungadala izimpawu ezahlukahlukene, okuhlanganisa ubuhlungu kanye nokungakwazi ukusunduza iqhubu libuyele ngaphakathi.
Uma une-hernia evalelwe, ungase uzwe ubuhlungu obukhulu, ukungakhululeki, noma ubuhlungu obukhulu endaweni evuvukele. Kubalulekile ukuqaphela ukuthi i-hernia evalelwe iyisimo esiphuthumayo sezokwelapha , futhi ukufuna ukunakekelwa okusheshayo kubalulekile ukuvimbela isimo ukuba singabi sibi.
Kwezinye izimo, i-hernia evalelwe ingaphenduka i-hernia eklinyiwe uma ukuphakelwa kwegazi ezicutshini ezibanjiwe kuphazamisekile, okugcizelela ukubaluleka kokunakekelwa kwezokwelapha ngokushesha.
Ama-hernia aboshwe angavela ezingxenyeni ezahlukene zomzimba, ikakhulukazi esiswini nasesinqeni. Uma engelashwa kusukela ekuqaleni kokungakhululeki, ama-hernia aboshwe angaholela ezinkingeni ezinkulu, njenge-hernia eklinyiwe.
Ukwelashwa kwe-hernia eboshiwe kuvame ukuhilela ukuhlinzwa ukuze kubekwe kabusha izicubu ezibanjiwe nokulungisa indawo ebuthaka yodonga lwesisu, kuvinjwe ukuthi i-hernia ingaphinde ivele. Ingxenye engcono kakhulu ukuthi, ngaphandle kwezinkinga, ukululama nakho kuhamba kahle kakhulu.
Kwezinye izimo, udokotela ohlinzayo angakhetha indlela ye-laparoscopic yokulungisa i-hernia, ehilela ukusikwa okuncane kanye nokusetshenziswa kwe- mesh ukuqinisa indawo ebuthakathaka yodonga lwesisu.
Ukuklinywa
Ngokuphambene nalokho, i-hernia eklinyiwe yisimo esisongela ukuphila esenzeka lapho ukuhlinzekwa kwegazi ezicutshini ezibanjiwe kunqanyulwa , okuholela ekushayweni kwegazi kwezicubu kanye nokukhula okungenzeka kwe-gangrene.
Izimpawu ze-hernia eklinyiwe zivame ukufaka ubuhlungu obukhulu nobuqhubekayo endaweni ye-hernia, okungase kuhambisane nesicanucanu, ukuhlanza, kanye nokuba khona kweqhubu elibuhlungu.
Kubalulekile ukuqaphela ukuthi i-hernia eklinyiwe idinga ukunakekelwa kwezokwelapha okusheshayo kanye nokuhlinzwa okuphuthumayo ukuze kuncishiswe ukuvaleka, kubuyiselwe ukugeleza kwegazi ngokususa izicubu ezithintekile, futhi kuvinjelwe ezinye izinkinga.

Uma usola ukuthi wena noma omunye umuntu angase abe ne-hernia eklinyiwe, kubalulekile ukufuna usizo lwezokwelapha oluphuthumayo. Uchwepheshe wezempilo angaxilonga i-hernia eklinyiwe ngokusekelwe ezimpawini kanye nokuhlolwa ngokomzimba.
Ukwelashwa kwe-hernia eklinyiwe cishe njalo kuhilela ukuhlinzwa ukuze kususwe izicubu ezithintekile (ngokudluliselwa kwamagciwane) nokulungisa i-hernia ngokusebenzisa i-herniorrhaphy (ukulinganisa izicubu ukuze kuvalwe isici se-hernial) bese, kamuva, esigabeni sesibili, kwenziwa i-hernioplasty (ukuqinisa nge-mesh yokuhlinzwa) phakathi kwezinyanga ezi-5 nezi-6 ngemuva kokungenelela kokuqala.
Kwezinye izimo, udokotela ohlinzayo kungadingeka asuse ingxenye yamathumbu alimele ngaphambi kokulungisa indawo ebuthaka yodonga lwesisu. Ukungenelela okusheshayo kokuhlinzwa kubalulekile ukuvimbela imiphumela engaba yingozi empilweni ye-hernia eklinyiwe.
Umehluko
Nakuba kokubili ama-hernia aboshwe kanye nalawo aklinyiwe ahilela ukuboshwa kwezicubu odongeni lwesisu, umehluko oyinhloko usekunikezweni kwegazi ezicutshini ezibanjiwe.
I-hernia evalelwe ihilela izicubu ezivalelekile kodwa ezisagcwele igazi (ezinceliswa igazi), kanti i-hernia eklinyiwe ihilela izicubu ezivalelekile ezigazi lazo linqanyuliwe, okuholela ekushayweni kwegazi kanye nokwenzeka kwe-tissue necrosis, okubonakala njengombala onsomi.
Lo mehluko obalulekile unemiphumela ebalulekile ngokuphuthuma kokungenelela kwezokwelapha, njengoba i-hernia eklinyiwe idinga ukwelashwa okusheshayo ukuze kubuyiselwe ukugeleza kwegazi futhi kuvinjelwe i-tissue necrosis.
Kubalulekile ukuphinda ukuthi kokubili ama-hernia asejele kanye nalawo aklinyiwe abhekwa njengezimo eziphuthumayo zezokwelapha futhi adinga ukuhlolwa nokwelashwa ngokushesha ochwepheshe bezempilo ezibhedlela noma emitholampilo yezempilo.
Ukuzama ukuzelapha lezi zinhlobo zama-hernia noma ukubambezela ukunakekelwa kwezokwelapha kungaholela ezinkingeni ezinkulu nezibulalayo, okugcizelela ukubaluleka kokuqaphela izimpawu nokufuna usizo lwezokwelapha ngokushesha ngalezi zimo.
Izimbangela
Izimbangela eziyisisekelo zama-hernia aboshwe futhi aklinyiwe zivame ukuhlotshaniswa nezici ezifanayo ezifaka isandla ekuthuthukisweni kwezinye izinhlobo zama-hernia.
Lokhu kungafaka phakathi ukuthambekela kokuzalwa (izingane ezizalwa zinesisindo esingaphansi noma ngaphambi kwesikhathi) kokuba nezindonga zesisu ezibuthakathaka, kanye nezici ezingandisa ukucindezeleka kwesisu, njengokuphakamisa izinto ezisindayo, ukukhwehlela okuqhubekayo, noma ukukhandleka ngesikhathi sokuhamba kwamathumbu.
Ngaphezu kwalokho, izimo ezibonakala ngokuqongelela koketshezi emgodini wesisu noma ngokwandiswa kwe-prostate nazo zingaba nomthelela ekuthuthukisweni kwama-hernia.
Kubalulekile ukuqaphela ukuthi, nakuba lezi zici zingase zandise amathuba okuthola i-hernia evalelwe noma eklinyiwe, ukwenzeka kwezicubu ezivalelekile okungenzeka ukuthi azikwazi ukuhlinzeka ngegazi akuhlali kubikezelwa noma kungavinjelwa.
Ngaphezu kwalokho, izici ezithile eziyingozi , njengokuba yindoda, ukuguga, kanye nomlando womndeni we-hernias, nazo zingaba nomthelela ekwakhiweni kwe-hernias eboshiwe neyokuklinywa.
Ukuqonda nokubhekana nalezi zici eziyingozi ngokushintsha indlela yokuphila, nokufuna usizo lwezokwelapha ngokushesha kunoma yisiphi isibonakaliso se-hernia, kungadlala indima ebalulekile ekunciphiseni ingozi yalezi zinkinga ezinkulu.
Ezinsaneni , i-hernia ingavela ngenxa yokuqhubeka kwesikhala esincane odongeni lwesisu, isimo esingadinga ukuhlinzwa ukuze kuvinjelwe ukwenzeka kwe-hernia eboshiwe noma eklinyiwe.
Ukwelapha
Ukwelashwa kwama-hernia aboshwe futhi aklinyiwe cishe njalo kuhilela ukuhlinzwa ukuze kubekwe kabusha izicubu ezivalelekile, kulungiswe indawo ebuthaka yodonga lwesisu, futhi kubuyiselwe ukugeleza kwegazi okuvamile endaweni ethintekile.
Uma kwenzeka i-hernia evalelwe, ukwelashwa ngokuhlinzwa kungabandakanya ukwenza i-incision endaweni ye-hernia ukuze kubekwe kabusha izicubu ezivalelekile ngesandla futhi kuvalwe indawo ebuthaka yodonga lwesisu.
Kwezinye izimo, udokotela ohlinzayo angakhetha ukwenza ukulungiswa kwe-laparoscopic, okubizwa nangokuthi inqubo encane yokuhlasela , ehilela ukusebenzisa ikhamera encane namathuluzi okuhlinzwa akhethekile ukulungisa i-hernia ngokusebenzisa ukusikwa okuncane noma ama-port.
Uma kwenzeka i-hernia eklinyiwe, ukungenelela kokuhlinzwa kuyisimo esidinga ukuhlinzwa okuphuthumayo futhi kungadinga ukususwa kwezingxenye zamathumbu noma i-omentum ezilimele ngaphambi kokuqhubeka nokulungisa i-hernia.
Kuzo zombili izimo, inhloso eyinhloko yokwelashwa ngokuhlinzwa iwukunciphisa ukuvaleka, ukubuyisela ukugeleza kwegazi ezicutshini ezithintekile, nokuvimbela ukwenzeka kwezinkinga ezintsha.
Ngemva kokulungiswa kokuhlinzwa, uchwepheshe wezempilo uzonikeza isiqondiso ngokunakekelwa ngemva kokuhlinzwa, okuhlanganisa ukuphathwa kwezilonda, imikhawulo emisebenzini yomzimba, kanye nokubaluleka kokuqapha noma yiziphi izimpawu zokutheleleka noma ukuphinda kwe-hernia.
Nakuba ukuhlinzwa kuyindlela eyinhloko yokwelapha ama-hernia aboshwe futhi aklinyiwe, uchwepheshe wezempilo angabhekana nanoma yiziphi izici eziyisisekelo okungenzeka ukuthi zinegalelo ekuthuthukisweni kwawo.
Indlela yokweluleka ngezindlela zokuvimbela isimo sokuqunjelwa esibolile , ngokushintsha indlela yokuphila ukuze kuncishiswe ingcindezi yangaphakathi kwesisu, kanye nezincomo zokuphakamisa izinto ngokuphephile.
Kwezinye izimo, ukusetshenziswa kwengubo yokusekela noma izingubo zangaphansi kunganconywa ukuze kunikezwe ukwesekwa okwengeziwe endaweni ebuthaka yodonga lwesisu, ikakhulukazi kubantu abangebona abantu abazohlinzwa ngokushesha.
Kubalulekile ukuthi abantu abelashwe nge-hernia eboshiwe noma eklinyiwe babe khona kuzo zonke izikhathi zokulandelela ezihleliwe nodokotela wabo ukuze baqaphe ukululama kwabo futhi bahlole ukusebenza kahle kokwelashwa.
Phakathi nalokhu kuhambela okulandelayo, uchwepheshe wezempilo angenza ukuhlolwa ngokomzimba, ahlole noma yiziphi izimpawu eziqhubekayo, futhi ancome izifundo zezithombe ukuze ahlole impumelelo yokulungiswa kwe-hernia kanye nesimo sodonga lwesisu oluthintekile.
Ukuvimbela ukwenzeka kwe-hernias
Ama-hernia aklinyiwe futhi avalelwe yizimo zezokwelapha ezimbi kakhulu, yize ngokuvamile zingavinjelwa. Ukuvimbela kuyindlela yokuphila edinga ulwazi nomzamo ukuze udlale indima ebalulekile ekuthuthukiseni imikhuba enempilo.
Ukukhuluphala ngokweqile kanye nendlela yokuphila yokungahlali phansi yizinto ezimbili eziyinhloko ezandisa ingozi yokwakheka kwe-hernia, ngakho-ke kubalulekile ukuthatha izinyathelo zokuhlala uphilile futhi uphilile.
Ukudla ukudla okunomsoco okucebile nge-fiber yokudla kanye nokuzivocavoca njalo, njengokugijima, ukubhukuda, ukugibela ibhayisikili noma ukulandela uhlelo lokuzivocavoca (2), kusiza ekuqiniseni imisipha, okwenza ingabi sengozini yokucindezeleka noma ubuthakathaka bezicubu ezingaholela ekukhuleni kwe-hernia.

Kubalulekile futhi ukwazi umlando womndeni lapho ucabangela ukuvimbela, njengoba ukwakheka kwama-hernias kuye kwahlotshaniswa nezici ezithile zezifo zofuzo.
Ukuthatha izinyathelo zokuthatha isinyathelo mayelana nokudla okungenazo izinto ezilungisiwe ngofuzo , ukuzivocavoca, nezinye izici zendlela yokuphila kunganciphisa kakhulu ingozi yokuba ne-hernia yodonga lwesisu.
Ukuhlaziywa kwenani
Isici Sesikhathi:
Inzuzo eyisisekelo imfundo ekuhlolweni kwezingane ezizalwe ngokwahlukana. UDkt. Delgado wengeza inzuzo ngokuchaza ukuthi i-hernia eboshiwe yakha "ithuba" lokuvimbela ukuklinywa.
Ukuqina kukaSolwazi Ogcwele:
Umehluko usekusebenzeni kokuhlinzwa kokuhlenga. Njengososayensi, uDkt. Delgado ugcizelela ukuthi ukusingatha lezi zinkinga kudinga ukuqonda okuphelele kwesakhiwo somzimba we-inguinal ukuze kugwenywe ukulimaza izakhiwo ezibalulekile ngesikhathi sokukhululwa kwezicubu ezivalelekile.
Isiphetho
Endaweni yokuqedwa kwama -hernia abalulekile, avalelwe futhi aklinyiwe kunezinhlobo ezimbili zama-hernia ezidinga ukunakekelwa kwezokwelapha ngokushesha ukuze kugwenywe izinkinga ezahlukahlukene ezinemiphumela emibi noma ebulalayo.
Nakuba ukuboshwa kungabonakala ngobuhlungu obukhulu kanye nokuvuvuka okubonakalayo, i-hernia eklinyiwe ingavela nobuhlungu obuqhubekayo nobuqhubekayo, isicanucanu, kanye nokuhlanza.
Zombili izinhlobo ze-hernia zingabangelwa udonga lwesisu olubuthakathaka futhi zingadinga ukuhlinzwa ukuze zelashwe. Ukuqonda izimpawu, izimbangela, kanye nezinketho zokwelapha lezi hernia kubalulekile ukuqinisekisa ukuphathwa okufanele nokuvimbela ukuphindaphinda kwesikhathi esizayo.
Sekuyisikhathi sokuba nobumbano ngokwabelana ngolwazi lokuvimbela ezinkundleni zokuxhumana mayelana nama-hernia aklinyiwe noma aboshwe, kanye nokuqinisekisa ukuthi imindeni, abangani, kanye nabantu abaningi bayakubona ukungakhululeki okuhlukahlukene futhi bafuna usizo lwezokwelapha ukuze bagweme izinkinga ezinkulu.
Ngiyabonga ngokuphawula kwakho kanye nesenzo sakho sokubambisana ekwabelaneni ngolwazi ezinkundleni zokuxhumana mayelana nezinyathelo zempilo zokuvimbela ama-hernia aklinyiwe noma aboshwe. Ngiyabonga ngokusiza imindeni, abangani, nabanye ukuthi babone ukungakhululeki okuhlukahlukene futhi bafune usizo lwezokwelapha ukuze bagweme izinkinga ezinkulu. Iziphakamiso zeposi lebhulogi mayelana nempilo yokugaya ukudla zamukelekile. Izilokotho ezinhle, futhi kuze kube yisikhathi esizayo!
UDkt. Jorge Delgado, Udokotela Ohlinzayo. I-Hernia Eklinyiwe Futhi Eboshiwe.
📌 Ukufundwa okunconywayo: Uhlaka olujwayelekile lwalezi zifo
📌 Ukufundwa okunconywayo: Uphawu olucacile lokuklinywa
📌 Ukufundwa okunconywayo: Ukuqonda ukuthi kwenzeka kuphi ukubanjwa

